Pojam i značaj
Pojam ljudskih prava odnosi se na koncept koji se bazira na ideji da ljudska bića imaju univerzalna prirodna prava, ili status, nezavisno od pravne jurisdikcije ili drugih određujućih faktora kao što su etnicitet, državljanstvo i pol.
Koncept ljudskih prava ima svoj koren u zapadnoj školi prirodnog prava, koja se razvila pod uticajem prosvetiteljskih filozofa 18.veka. Jednu od svojih prvih praktičnih primena je stekao nakon francuske revolucije u Deklaraciji o pravima čoveka i građanina.
Nakon toga je koncept ljudskih prava postepeno usvajan od različitih pojedinaca, ideologija, organizacija i država, da bi s vremenom dobio univerzalno značenje kodificirano u Opštoj deklaraciji UN o pravima čoveka iz 1948. godine.
Iz antike su poznati Hamurabijev zakonik , zatim Kirov zakonik iz Persije i zakonik XII tablica koja su bila istaknuta u Rimu.
Medjutim ove zakonike s obzirom na vreme nastanka i po nazivu karakteriše stroga kažnjivost, talion, krvna osveta, a i rimsko pravo je dvojako tj. postoje osnove diskriminacije pravo vlasnika i prava robova u rimskim provincijama.
Neke osnove trgovine i gradjanskih prava bile su zastupljane i u rimskim zakonicima, dok je osnov demokratičnosti, sloboda , najviše bio prisutan u grčkim antičko filozofskim školama.
Najistaknutiji medju njima su svakako retoričari poput sofista.
Hronologija prava ima dug put od samog nastanka država i razvoja kako i pada civilizacija, osnov modernih prava zapadne civilizacije zasnivaju se na demokratskim školama starih Grka, ali i u judeo-hrišćanskoj tradiciji. Kombinacijom ovih pravnih akata dolazi se do modernih zakona. Iako deluju možda deluju suprostavljeno zapravo održavani su u balansu. sloboda , jednakost, solidarnost i sl.
Medjutim u ekonomskoj skali postoje jake debate širom zapadnih Univerziteta. Politički toeretičari postavljaju čoveka na vrhu vrednosti te u tom pogledu smatraju da se tržište, privreda mora prilagoditi upravo opštem dobru čoveka i zaštite prirodne okoline habitat raznovrsnosti, dok na drugoj strani protivnici ističu da se slobodnim neregulisanim tržištem podstiče razvoj i da samim tim ponudom i potražnjom na najbolji način ostvaruju ljudska prava i slobode.
Danas pravo pruža slobodu i ravnopravnost svih pred zakonom, bez obzira na nacionalnu etničku pripadnost, veru, pol, seksualnu orijentaciju, starost, iako odbrana izborenih prava traži zaštitu kako pravnu tako i političku.
Follow My Blog
Get new content delivered directly to your inbox.
Ljudska prava i slobode 